Son güncelleme: 21 Ekim 2026
Ne değişti: Tarihli araştırmayla proje girdileri, teslimler ve kurum/saha sorumlulukları açıklandı; yerel güncelleme kurum kabulü anlamına gelmez.
Trafo Merkezi Projelendirme Özeti
- Yük, trafo ve yedeklilik senaryosunun girdileri belirlenir.
- Primer-sekonder, inşaat, ısıl koşul ve erişim arayüzleri koordine edilir.
- Çizim, hesap, test ve kabul sorumlulukları ayrı tanımlanır.
Teknik iletişim ve mesleki bilgiler
Trafo Merkezi Projelendirme Hizmet Kapsamı
Trafo, hücre ve bina arayüzlerini aynı tasarımda ele almak
Trafo merkezi projelendirme; güç trafosu, OG anahtarlama, AG dağıtım, koruma-kumanda ve yardımcı sistemlerin tesisin yükü ve yerleşimiyle birlikte tasarlanmasıdır. Yeni merkez, kapasite artışı veya mevcut merkezin yenilenmesinde birbirini etkileyen elektrik, inşaat ve işletme kararları belirlenir. Bursa merkezli Pow-Sys, Türkiye genelindeki tesisler için kararlaştırılan çizim, hesap ve proje koordinasyonu kapsamını hazırlar.
OG tesis projesinde bağlantı ve tesis dosyası öne çıkarken burada trafo merkezinin bütün yerleşimi ve sistem arayüzleri ayrıntılanır. Aynı yatırımda iki kapsam birlikte gerekebilir. Tasarım dosyası, ekipman temini, montaj ve sahada test hizmetleri teklif içinde ayrı ayrı tanımlanır.
Trafo gücü yalnız kurulu yük toplamından seçilir mi?
Yüklerin eşzamanlı çalışma durumu, ölçülmüş talep profili, çalışma koşulundaki güç faktörü, motor kalkışları, harmonikler, ortam ve soğutma koşulları birlikte incelenir. Gelecekteki büyüme ve kritik yükler için istenen yedeklilik açıkça belirlenir. Bir trafonun devre dışı kalacağı senaryoda hangi yüklerin besleneceği ayrıca değerlendirilir; bütün tesisler için aynı kapasite payı veya N-1 düzeni varsayılmaz.
Trafo gerilimleri, vektör grubu ve nötr düzeni, empedans, kademe değiştirici, soğutma kademeleri ve üretici verileri kısa devre ve paralel çalışma kararlarını etkiler. Mevcut isimlik ve teknik dosyalar, yeni cihazın bağlanacağı şebeke ve koruma sistemiyle birlikte ele alınır. Proje, doğrulanmamış bir katalog örneğinin tesise uyarlanmasından ibaret değildir.
Yerleşim, havalandırma ve değişim rotası
Trafo ve hücrelerin gerçek boyutları, terminalleri, kablo girişleri, üretici çalışma/servis alanları ve iç ark tahliye düzeni yerleşimin girdileridir. Cihazın tesise getirilişi ve gerektiğinde değiştirilmesi için kapı, yol, taşıma ve kaldırma arayüzleri dikkate alınır. Bakım erişimi, işletme alanı ve gelecekteki genişleme yeri aynı çizimde tutarlı olmalıdır.
Havalandırma ve ısıl değerlendirme, gerçek kayıplara, yük durumuna, soğutma düzenine ve ortam koşullarına dayanır. Yangın, yağ tutma, drenaj, mimari ve inşaat işleri ilgili disiplinlerle koordine edilir. Her trafo odası için sabit bir mesafe, hava debisi veya yangın süresi verilmez; uygulanabilir şartlar ve model bilgileri proje özelinde doğrulanır.
Primer ve sekonder teslimler nasıl ayrılır?
Primer tasarım; trafo, hücre, kesici, ayırıcı, ölçü trafoları, parafudr, bara ve kablo bağlantılarını kapsayabilir. Tek hat bağlantıyı, genel yerleşim fiziksel konumu gösterir. Aynı cihaz kimliğinin ekipman listesi, kablo planı ve ilgili hesapta izlenmesi satın alma ve uygulama sırasında belirsizliği azaltır.
Sekonder tasarımda CT/VT oran ve çekirdekleri, gerçek devre yükleri, koruma-kumanda şemaları, terminal ve kablo listeleri, açma-kapama zinciri ile AC/DC yardımcı besleme ele alınır. Akü-redresör değerlendirmesi yalnız sürekli yüke değil, açma-kapama görevlerine ve istenen özerklik koşullarına da bağlıdır. SCADA varsa nokta listesi, protokol, zaman etiketleme ve merkez tarafının sorumluluğu açıkça tanımlanır. Bir ekran komutunun onaylanması fiziksel cihazın güvenli durumda olduğunun kanıtı değildir.
Hesaplar, koruma senaryoları ve topraklama
En düşük ve en yüksek kısa devre koşulları; ekipmanın kesme, tepe kapama ve belirli sürede termik dayanımını farklı yönlerden etkiler. Kablo taşıma kapasitesi, güzergâhın termik koşulları ve gerilim düşümü birlikte kontrol edilir. Röle koordinasyonu incelenen arızalarda seçicilik hedefini değerlendirir; yük, motor kalkışı, trafo enerjilendirme davranışı, CT performansı ve kesicinin toplam çalışma süresi dikkate alınır.
Topraklama modeli, arıza akımının ne kadarının hangi dönüş yolundan geçtiğini, toprak ve yüzey katmanını, temizleme senaryolarını ve erişilebilir noktaları içerir. Dokunma, adım ve taşınan gerilimler yalnız topraklama direncine indirgenmez. Yalıtım koordinasyonu, yıldırım/parafudr ve gerektiğinde yük akışı, harmonik veya ark riski çalışmaları dahil kapsam ve girdileriyle ayrıca belirtilir.
Onaylı tasarımdan sahadaki teslim kaydına
Proje onayı, imalatçı fabrika testleri, montaj kontrolü, saha testleri, kabul ve enerjilendirme farklı aşamalardır. Bir üretici test raporu veya röleye sekonder enjeksiyon yapılması bütün tesis zincirinin doğrulandığı anlamına gelmez. Dahil saha hizmetinde test kapsamı, yöntem, cihaz/konfigürasyon kimliği, sonuçlar ve açık işler ayrı kayıtlarla izlenir.
Kurum süreci tesis türü ve bağlantıya göre belirlenir; mesleki belge ile tesisin onay ve kabul yetkisi karıştırılmaz. Pow-Sys'in teknik dosya ve revizyon desteği, yetkili kurum veya işverenin kararının yerini almaz. Son durum dosyası; gerçekten uygulanan ekipman, çizim, ayar ve test kayıtlarıyla eşleştirilir.
Proje teklifi için hazırlık ve kapsam seçimi
Tesis konumu, bağlantı gerilimi ve şartları, kurulu/talep gücü, trafo ve hücre bilgileri, mevcut tek hat ve bina yerleşimi, yük listesi ve kapasite artışı planını paylaşın. Eksik üretici verileri, keşif ihtiyacı, inşaat/HVAC arayüzü, kesinti kısıtları, kurum dosyası ve revizyon işleri teklifi etkiler. Ekipman ve montaj bedeli, tasarım ücretinin kendisi değildir.
Teklifte çizim/hesap listesi, dosya biçimi, teslim aşamaları, dahil revizyonlar, veri sağlama sorumluluğu ve ayrı saha işleri yazılı olmalıdır. Keşif veya görüşme talebi üzerinden uygun kapsamı belirleyebiliriz; ziyaret tarihi karşılıklı teyitle kesinleşir.
Raporlama, Kontrol ve Teklif Hazırlığı
Tasarım girdisi ve teslim çizelgesi
Dahil hesap ve çizimler gerçek proje için kararlaştırılır.
| İş kalemi. | Gerekli girdi. | Kararlaştırılan çıktı. |
|---|---|---|
| Trafo ve talep. | Yük profili, kalkış/harmonik, soğutma, empedans ve istenen yedeklilik. | Kapasite varsayımları ve ekipman veri çizelgesi. |
| Fiziksel ve inşaat arayüzü. | Gerçek ölçüler, kablo girişleri, değişim/erişim rotası, yangın/yağ/drenaj arayüzleri. | Koordine yerleşim ve disiplin aksiyon listesi. |
| Primer ve sekonder sistemler. | CT/VT devreleri, röle/kumanda, AC/DC, kablo/terminal ve SCADA sınırları. | Kararlaştırılan şemalar, listeler ve arayüz kaydı. |
| Hesap ve tasarım senaryoları. | Arıza, kablo, gerilim, topraklama ve ayrıca belirlenen etütler. | Varsayımları ve açık işleri bulunan revizyonlu raporlar. |
Teslim ve kontrol aşamaları
Aşamanın kapanması belirlenen kanıt ve sorumluluklara bağlıdır.
| Aşama. | Dayanak. | Kayıt. |
|---|---|---|
| Kapsam ve girdiler. | Bağlantı, saha ve ekipman bilgileri. | Kararlaştırılan teslim ve eksik veri listesi. |
| Tasarım ve kontrol. | Koordine hesaplar, çizimler ve yorumlar. | Kontrol edilmiş revizyon ve yanıt listesi. |
| Başvuru ve değişiklik. | Uygulanabilir kurum süreci ve gerçek değişiklikler. | Başvuru/revizyon kaydı. |
| Dahilse saha teslimi. | Kurulu konfigürasyon ve kararlaştırılan kontrol/testler. | Gerçek sonuçlar, açık işler ve son durum eşleştirmesi. |
Teklifte hangi işler dahil?
Dahil işler, bağımlılıklar ve istisnalar sözleşme öncesinde yazılır.
| Kalem. | Kapsam sınırı. | Teklif kaydı. |
|---|---|---|
| Proje paketi. | Tesise göre kararlaştırılan çizim/hesap ve revizyonlar. | Teslim listesi ve dahil kontrol aşamaları. |
| Kurum desteği. | Başvuru/takip/kabul refakati ayrı tanımlanan işlerdir. | Sorumlular, harçlar ve refakat kapsamı. |
| Uygulama ve saha testi. | Ekipman, montaj, kesinti ve gerçek ölçümler ayrıca planlanır. | Açık dahil kalemler veya ayrı teklif. |
Teknik ve Mevzuat Kaynakları
- Enerji Bakanlığı — 2025 Revize Proje Onay ve Kabul Yetkilendirmeleri.
Bu sayfada desteklediği iddia: Belirtilen 18 Haziran 2025–31 Aralık 2028 döneminde tesis ve bağlantı türüne göre yetki ayrımı; proje özelindeki sonraki değişiklikler ayrıca kontrol edilir.
- TEDAŞ — Proje Onayı ve Kabul İşlemleri.
Bu sayfada desteklediği iddia: Resmî başvuru/kabul bilgilendirmesi; uygulanabilir güncel usulün ve tesise özel şartların yerine geçmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Mevcut çizimler eksikse teklif görüşmesi yapılabilir mi?
Evet. Elinizdeki bağlantı, yük ve ekipman bilgilerini paylaşabilirsiniz. Eksik kayıtlar, keşif veya ölçüm ihtiyacı ayrı girdiler olarak belirlenir.
Proje onayı enerji verme izni midir?
Hayır. Projenin incelenmesi, tesis kabulü, gerekli sözleşmeler ve enerjilendirme kararları ayrı aşamalardır. Tesise uygulanacak kurum süreci ve sorumluluklar ayrıca belirlenir.
SCADA göstergesi bütün koruma zincirini doğrular mı?
Hayır. Haberleşme yolu, fiziksel göstergeler, kumanda devreleri ve koruma-açma zincirinin test sınırları farklıdır. Ekran onayı tek başına güvenli cihaz durumu veya bütün tesis kabulü kanıtı değildir.
İki proje teklifini nasıl karşılaştırmalıyım?
Çizim/hesap listesi, dahil revizyonlar, sağlanacak veriler, kurum işleri, saha hizmeti, istisnalar ve teslim aşamalarını toplam bedelle birlikte karşılaştırın.
Keşif için online randevu alabilir miyim?
Keşif veya görüşme talebi gönderebilirsiniz. Kapsam ve ziyaret tarihi karşılıklı teyitle kesinleşir; anında kesinleşmiş takvim rezervasyonu değildir.