RMU Nedir? Yapısı, Çalışması ve Seçim Kriterleri

RMU, Ring Main Unit ifadesinin kısaltmasıdır. Orta gerilim dağıtımında kablo fiderlerini anahtarlamak, uygun ayırmayı sağlamak ve trafo ya da çıkış fiderini korumak için kullanılan kompakt şalt düzenidir. Ring hatlarına bağlanabilmesi bu adı açıklar; her RMU üç hücreli değildir ve her tesis kapalı ring işletmez.

RMU ne işe yarar?

Bir dağıtım noktasında gelen ve giden kablo hatlarıyla trafo çıkışının işlevlerini bir araya getirir. İşletmeci, onaylı şebeke düzenine göre bir bölümü ayırabilir veya sağlıklı bir bölüme başka yönden besleme sağlayabilir. Bunun mümkün olması alternatif yolun kapasitesine, arızanın yerine, koruma düzenine ve yetkili manevra planına bağlıdır.

RMU bulunması tek başına kesintisiz enerji, otomatik transfer veya bütün arızalarda yedek besleme garantisi vermez. Arızalı bölümün belirlenmesi ve ayrılması zaman alabilir; bazı yükler geçici olarak enerjisiz kalır. Otomatik yeniden yapılandırma isteniyorsa bunun ölçüm, haberleşme, koruma ve kumanda sistemi ayrıca tasarlanır.

Açık ring ile kapalı ring arasındaki fark nedir?

Fiziksel olarak halka oluşturan bir kablo şebekesi, normalde bir noktası açık tutularak radyal biçimde işletilebilir. Bu normal açık nokta yük akışını ve koruma koordinasyonunu etkiler. Arıza sonrası başka yönden besleme, uygun kapasite ve koruma koşulları doğrulanarak planlanır.

Kapalı ringde iki yönden arıza beslenmesi ve farklı akım yolları dikkate alınır. Açık noktanın kapatılması veya iki kaynağın paralellenmesi genel bir kullanıcı işlemi değildir. RMU üzerindeki çizim, tek başına tesise özgü manevra sırası olarak kullanılamaz.

RMU içinde hangi fonksiyonlar bulunur?

İki ring yük ayırıcı fonksiyonu ve bir trafo çıkışı yaygın bir örnektir. Çıkış, sigortalı yük ayırıcı kombinasyonu veya röleyle kumanda edilen kesici içerebilir. Ölçü, kuplaj veya ek fider gibi başka fonksiyonlar da olabilir. Kompakt sabit kombinasyon ile genişletilebilir modüler yapı aynı seçenekleri sunmayabilir.

Toprak ayırıcısının kısa devre üzerine kapama anma değeri bir deney ve tasarım özelliğidir; bilerek enerjili devreyi topraklama talimatı değildir. Bir üç konumlu anahtarın görevleri ve izin verilen konumları yalnız gerçek modelin dokümanından anlaşılır.

Gaz yalıtımı ile vakumda kesme aynı şey mi?

Hayır. Ana devrenin çevresindeki yalıtım ortamı ile akımın kesildiği ortam ayrı özelliklerdir. Gaz yalıtımlı bir RMU içinde vakum kesici bulunabilir. Vakum kesicili olması bütün ünitenin SF6 içermediğini göstermez. Gaz, hava veya katı yalıtım seçenekleri ürün ailesi ve fonksiyon bazında doğrulanır.

SF6 içermeyen bir ürün seçerken yalnız tanıtım başlığına bakılmaz; kullanılan yalıtım ortamı, kesme elemanı, anma değerleri, servis koşulları ve kurulu konfigürasyon kontrol edilir. Gaz işlemleri veya ürün değişimi için eski bir broşür güncel uygulama ve mevzuat kararı yerine geçmez.

RMU, AIS, GIS ve metal clad nasıl ayrılır?

RMU bir dağıtım işlevini ve ürün düzenini; AIS/GIS yalıtım yaklaşımını; metal mahfaza, bölüm ayrımı ve metal clad gibi ifadeler farklı yapısal özellikleri anlatır. Bu terimler birbirini bütünüyle dışlayan tek bir sınıflandırma listesi değildir. Dışarıdan metal kutu görünümü belirli bir IEC veya IEEE sınıfını kanıtlamaz.

Geniş bir merkezde kullanılan çekmeceli metal clad dizi ile kompakt RMU; erişim, genişletme, koruma seçenekleri ve bakım yöntemi bakımından farklı olabilir. Seçim yalnız boyuta göre yapılmaz; şebeke fonksiyonları ve işletme koşulları birlikte karşılaştırılır.

Anma değerleri ve IAC sınıfı nasıl okunur?

Anma gerilimi ve akımın yanında kısa süreli dayanım akımı ile süresi, tepe dayanım/kapama akımı ve kesme yeteneği ayrı okunur. Aynı gövdedeki ring anahtarı, trafo kesicisi, sigorta sonrası devre ve toprak ayırıcısının değerleri farklı olabilir. kA değeri süresiz veya bütün fonksiyonlar için ortak bir dayanım anlamına gelmez.

IAC iç ark sınıflandırmasının akımı, süresi, erişilebilir yüzleri ve deney kurulum koşulları vardır. Oda, kablo kanalı ve basınç tahliye düzeni kurulum talimatıyla uyumlu olmalıdır. Sınıf, kapaklar açıkken çalışma izni veya her noktada kişisel ark koruması garantisi değildir. LSC ise belirli bölmelere erişimde diğer bölümlerin hizmette kalabilmesiyle ilgilidir; ring beslemenin kesintisizliğiyle aynı özellik değildir.

Kablo bağlantısı ve bölme düzeninde neye bakılır?

Kablo sayısı/kesiti, konnektör arayüzü, ekran bağlantıları, mekanik sabitleme ve kablo bükülme alanı proje aşamasında kontrol edilir. Ayrılabilir konnektör, dokunmaya karşı ekranlama veya test noktası bulunması her koşulda canlı bağlantı sökme yetkisi vermez. Parça uyumu, anma değeri ve montaj talimatı doğrulanmalıdır.

Kurulum yerinde su girişi, yoğuşma, kirlenme, havalandırma ve bakım erişimi değerlendirilir. Bina içi ürün, uygun dış mahfaza veya köşk bulunmadan dış ortam ürünü sayılmaz. Bağlantı fotoğrafı; doğru tork, elektriksel temas, ekran güzergâhı veya gerilimsizlik doğrulaması yerine geçmez.

RTU ve SCADA ile uzaktan kumanda mümkün mü?

Uygun donanımda motorlu anahtar/kesici, konum kontakları, arıza göstergeleri, sensörler ve RTU üzerinden izleme veya kumanda yapılabilir. Haberleşme protokolü, yardımcı besleme, yerel/uzak seçimi, komut izinleri ve koruma mantığı birlikte belirlenir. RTU, RMU ile aynı ekipman değildir; otomasyon katmanıdır.

Uzaktan komutla açma-kapama işlevi, gerilimsiz çalışmanın doğrulandığı anlamına gelmez. Haberleşme kaybı, besleme kaybı ve yanlış konum bilgisinin davranışı da tasarım ve işlev testlerinde değerlendirilmelidir. Her RMU otomasyona hazır veya kendiliğinden otomatik transfer yapar kabul edilmez.

Bakım gerektirmez ifadesi nasıl anlaşılmalı?

İfadenin hangi bileşene, servis koşullarına ve ürün sürümüne ait olduğu okunmalıdır. Bazı kılavuzlar bakım gerektirmeyen kapsamı mühürlü gaz tankının içiyle sınırlar; Siemens 8DJH gibi belirli ürün kılavuzları tanımlı normal koşullarda şalt düzeni için de bu ifadeyi kullanır. Bu iki yaklaşım bütün RMU modellerine tek kural olarak genellenemez.

Kablo arayüzleri, yardımcı devreler, çevresel hasar ve işletme olayları ayrıca değerlendirilir. Anormal gösterge, su girişi veya çalışmayan mekanizma planlı tarihe kadar bekletilecek normal durum değildir. Modelin izin vermediği mühürlü bölüm genel kontrol listesiyle açılmaz. RMU test ve bakımı, ekipman kimliğine göre seçilen ayrı bir iş kapsamıdır.

RMU seçimi için hangi bilgiler hazırlanmalı?

Tek hat şeması, şebekenin açık/kapalı ring işletmesi, kaynaklar, trafo gücü, anma ve kısa devre hesapları, koruma çalışması, kablo verileri, kurulum ortamı ve genişleme ihtiyacı birlikte sunulmalıdır. Fonksiyon kombinasyonu, sınıflandırmalar, uygulanacak doküman sürümleri ve teslim deneyleri teklif ekinde açık yazılmalıdır.

Pow-Sys ile proje danışmanlığı veya mevcut RMU değerlendirmesi için görüşme/keşif talebi oluştururken üretici-model bilgisi, ekipman sayısı, yaşanan sorun ve mevcut raporlar paylaşılabilir. Türkiye genelindeki saha çalışmasının kapsamı ve tarihi karşılıklı teyitle belirlenir. Ürün seçimi ile bakım veya periyodik kontrol hizmetinin teslim kapsamı ayrı tanımlanır.

Kaynaklar ve ürün kapsamı

Siemens 8DJH kurulum ve işletme kılavuzu, 500-8384.9, Version 15 / 09-2024; fonksiyonlar, sınıflandırmalar, gaz izleme, kablo test arayüzü ve normal koşullardaki bakım yaklaşımı için belirli ürün örneğidir. TEDAŞ-MLZ/2006-002.D, görünür son kapak revizyonu Ağustos 2017 ise SF6 metal mahfazalı kompakt/modüler düzenlere ait satınalma şartnamesidir. Tip ve rutin deney şartları genel saha bakım listesi değildir. Belgelerdeki tarihli tasarım değerleri her RMU’ya veya güncel Türkiye mevzuatına otomatik aktarılmaz.