OG Kablo Başlıklarında Hangi Test ve Bakımlar Yapılır?

OG kablo başlığı bakımı; erişilebilir sonlandırma yüzeyinin, mekanik desteklerin, sızdırmazlığın, ekran/topraklama bağlantılarının ve ekipman arayüzünün incelenmesiyle başlar. Termal veya elektriksel testler kurulu başlık ve kablo sistemine, yaşanan soruna ve bakımın amacına göre seçilir. Her ziyarette aynı VLF, tan delta ve PD paketinin uygulanması ya da bütün bağlantıların yeniden sıkılması genel bir bakım kuralı değildir.

Önce başlık, kablo ve arayüz kimliği belirlenir

İç ortam/dış ortam, ısı büzüşmeli/soğuk büzüşmeli veya ayrılabilir bağlantı gibi başlık tipleri farklı erişim ve bakım koşullarına sahiptir. Kit üreticisi ve modeli, kablonun U0/U(Um) gerilim tanımı, iletkeni, kesiti, yalıtım ve ekran yapısı ile bağlandığı hücre/trafo arayüzü kaydedilir. Kitin kablo ve bushing arayüzüne uygunluğu ürün dokümanıyla doğrulanır; dış görünüş veya aynı nominal kV değeri tek başına eşleşme kanıtı değildir.

Rutin bakım, montaj kontrolü ve arıza incelemesi nasıl ayrılır?

Yeni sonlandırmanın montaj kabulünde kit bileşenleri, kablo hazırlığı ve üretici ölçüleri önemlidir. İşletmedeki bir başlığın bakımında ise erişilebilir durum, çevre, yüklenme ve önceki bulgular değerlendirilir. Kalıp veya kaplama altında kalan stress control bölgesi rutin gözlem için sökülmüş ya da içeriden görülmüş sayılmaz. Başlık değişimi, yeniden sonlandırma ve arıza sonrası test ayrı bir müdahale/test planı gerektirir. Fabrika veya tip deney şartnamesi kurulmuş başlığa uygulanacak saha bakım reçetesi değildir.

Güvenli erişim sınırı nasıl tanımlanır?

Başlığın bağlı olduğu devre, muhtemel geri beslemeler, ekran/topraklama yolu, komşu bölümler ve test cihazının oluşturduğu enerji yetkili ekibin çalışma planında değerlendirilir. Müdahale, gerilimsizlik doğrulaması ve test sonrası deşarj/topraklama işlemleri tesis ve ekipmana uygun onaylı prosedürle yürütülür. Kapalı ekranlı gövde, gösterge veya kesici konumu tek başına çalışma izni değildir. Ayrılabilir başlığın yük altında ayrılabileceği, yalnız plug-in adı veya fotoğrafından çıkarılmaz.

Görsel kontrolde hangi bulgular kaydedilir?

Erişilebilir gövdede çatlak, kesik, delinme, şişme, erozyon, kalıcı iz, karbonlaşma, su izi ve ısı etkisi aranır. Bulguların konumu ve boyutu fotoğrafla ilişkilendirilir. Kir tabakası, yüzeysel renk farkı ve kalıcı tracking aynı bulgu değildir; her beyaz tortu karbonlaşma olarak adlandırılmaz. Dış ortamda UV, yağış ve kirlenme; iç ortamda yoğuşma, toz ve havalandırma gibi etkiler değerlendirilir. Dıştan düzgün görünüm iç kusur bulunmadığını kanıtlamaz.

Temizlik ne zaman yeterli değildir?

Temizlik malzemesi ve yöntemi kurulu kitin yüzey malzemesiyle uyumlu olmalıdır. Bütün silikon, EPDM ve diğer polimer yüzeyler için aynı alkol, solvent veya silikon ürün önerilmez. Temizlikte gözlenen hasar ve yapılan işlem kaydedilir. Kalıcı tracking, erozyon, çatlak veya ısı hasarı yüzey silinince onarılmış sayılmaz; yeniden kullanım, onarım veya değiştirme kararı kit üreticisinin uygun talimatı ve teknik değerlendirmeyle verilir.

Stress control ve sızdırmazlık nasıl değerlendirilir?

Stress control düzeni ekranın sona erdiği bölgedeki elektrik alanını yönetir. Hangi parçanın ve yüzeyin gerçekten erişilebilir olduğu başlık tasarımına bağlıdır. Dıştan görülen kayma, hasar veya açıklık kaydedilebilir; kapalı bölgenin ölçüleri ve iç yüzeyleri görülmeden uygunluğu ilan edilmez. Genel bir milimetre toleransı bütün kitlere uygulanmaz. Kablo kılıfı geçişi, conta ve sızdırmazlık bölgelerinde görülen açılma veya nem izi ayrıca incelenir; sızdırmazlığı bozacak söküm rutin kontrol adımı yapılmaz.

Ekran, topraklama ve mekanik sabitlemede nelere bakılır?

Ekran/topraklama iletkenlerinin erişilebilir bağlantıları, mekanik bütünlüğü ve kurulu tasarımla uyumu değerlendirilir. Ekranın akım trafosundan geçişi, tek/çift uçtan bağlama veya çapraz bağlama düzeni sistem tasarımına bağlıdır. Daha yüksek akım kapasitesi elde etmek amacıyla bakım sırasında bağlantı düzeni kendiliğinden değiştirilmez. Kablo ağırlığının başlığa taşınması, uygunsuz zorlanma, bükülme ve sabitleme sorunları da kaydedilir; dosya adı veya tek fotoğraf kusurun kesin nedeni sayılmaz.

Pabuç, cıvatalı bağlantı ve ayrılabilir arayüzlerin kontrol yöntemi aynı değildir. Yeniden torklama, fişi ayırma, gresleme veya yeniden oturtma yalnız ilgili ürünün talimatı ve planlanan müdahale kapsamında değerlendirilir. Başlığın kablo tarafı, ekipman bushingi ve mekanik desteği birlikte ele alınır. Metal clad hücre bakımı ile kablo başlığı bakımı bu bağlantı noktasında ilişkilidir; biri diğerinin tamamlandığını göstermez.

Termal kamera başlıkta neyi gösterir?

Termal görüntü, güvenli ve onaylı görüş yolundan görülebilen yüzeylerin sıcaklık örüntüsünü kaydeder. Opak veya kapalı bir bağlantının iç temas yüzeyi doğrudan görülmüş sayılmaz. Ölçümde eşzamanlı yük, ortam, yüzey ve yansıma özellikleri, mesafe/görüş düzeni ve karşılaştırılan fazlar kaydedilir. Sıcaklık farkı ek inceleme gerekçesi olabilir; tek başına gevşek bağlantı, iç PD veya belirli bir malzeme kusurunu kanıtlamaz.

Kablo kataloğundaki iletken çalışma ve kısa devre sıcaklıkları, başlığın dış yüzeyi için alarm/değiştirme eşiği değildir. Örneğin HES'in burada kaynak verilen iki XLPE kablo föyündeki 90°C ve en çok 5 saniye için 250°C değerleri o kablo ailelerinin teknik verileridir. Bunları termal kamerada görülen bütün başlık yüzeyleri için kabul ölçütüne çevirmek doğru değildir. Akım taşıma kapasitesi de döşeme, ortam, toprak ve yük koşullarıyla birlikte değerlendirilir.

IR, VLF, tan delta ve PD arasındaki fark nedir?

Tan delta kayıp açısıyla ilişkilidir; gerilim ve akım arasındaki faz açısının kendisini doğrudan delta diye adlandırmak doğru değildir. IR, dayanım ve tan delta birbirinin alternatifi olan tek bir sağlamlık puanı üretmez. Test nesnesine kablo, ekler, başlıklar ve bağlı ekipmanın hangi kısmının dahil olduğu önceden belirtilmelidir.

PD sonucu başlık değiştirme kararı için yeterli midir?

Sensör tipi ve yeri, gürültü, bant genişliği, faz ilişkisi, uygulanan gerilim ve kullanılan birim kaydedilir. Online ve offline ölçümler aynı koşulda yapılmış kabul edilmez; farklı cihaz genlikleri doğrudan aynı pC değeri sayılmaz. PRPD örüntüsü ve artan sinyal bir değerlendirme girdisidir; gürültü ayrımı ve kaynak/konum doğrulaması yapılmadan tek başına bir başlığa kesin kusur atanmaz. Her kit için geçerli 10–20 pC veya 100 pC gibi genel değiştirme sınırları kullanılmaz.

Test gerilimi ve süresi nasıl seçilir?

Yeni montaj, onarım sonrası kabul ve yaşlanmış kablo sisteminin bakım amacı ayrılır. Kablo ve aksesuar kimliği, gerilim tanımı, yalıtım türü, bağlı ekipman sınırları ve uygulanabilir dokümanın ilgili sürümü birlikte değerlendirilir. Genel bir 5/10 kV megger, 0,1 Hz, U0 katı veya sabit dakika değeri bu bilgilerin yerine geçmez. Test bağlantıları, ayırma gereği ve deşarj düzeni onaylı test planında belirlenir; bütün kablolar için tek bir deşarj süresi yeterli ilan edilmez.

Hangi durumda onarım veya başlık değişimi değerlendirilir?

Kalıcı yalıtım hasarı, ciddi mekanik bozulma, sızdırmazlık sorunu, doğrulanmış bağlantı kusuru veya uygun test planında kabul edilemeyen sonuç teknik değerlendirmeye alınır. Kablo sistemi testinde başarısızlık varsa kusurun yeri otomatik başlık kabul edilmez. Temizlik, yeniden sonlandırma, kit değişimi ve bağlı ekipman müdahalesi ayrı işlerdir. Müdahale sonrasında etkilenen kapsam yeniden doğrulanır; işletmeye alma kararı açık kusurlar ve tesisin yetkili değerlendirmesiyle birlikte verilir.

Bakım aralığı neye göre belirlenir?

Kit üreticisinin bakım talimatı, kurulu ortam, kirlenme/nem, yüklenme, kritik besleme rolü, önceki kusurlar ve işletme olayları birlikte kullanılır. Her başlığa aynı yıllık kesinti ve test paketi atanmaz. Yeni su girişi, sıcaklık örüntüsü değişimi veya elektriksel olay, planlı tarihten önce inceleme gerektirebilir. Karşılaştırma için önceki ölçümlerin koşulları korunur; yalnız rakamın artması, farklı cihaz ve yöntemlerde aynı bozulmayı göstermez.

Bakım ve test raporunda neler bulunmalıdır?

Başlık/kit, kablo ve devre kimliği; erişilebilir bölümler, çalışmanın amacı ve test nesnesinin sınırı kaydedilir. Fotoğraflı bulgular, yük ve çevre koşulları, yöntem/cihaz bilgileri, cihazın kalibrasyon veya doğrulama durumu, ölçüm sonuçları ve sürümü belirtilmiş kabul dayanağı ilişkilendirilir. Önceki kayıtlarla geçerli karşılaştırma, yapılan müdahale ve yeniden test ayrı gösterilir. Görülmeyen iç bölgeler, uygulanmayan testler ve açık kusurlar başarılı işaretlenmez. Boş tip deney veya kontrol formu gerçek saha sonucu değildir.

Keşif veya bakım teklifi için hangi bilgiler gerekir?

Kablo gerilim tanımını, iletken/kesit ve yalıtım bilgilerini, başlık kitini, adetleri, iç/dış ortamı, hücre/trafo arayüzünü ve önceki raporları iletin. Arıza veya sıcaklık şikâyeti varsa koşulunu ve mevcut kayıtlarını belirtin. Kesinti penceresi, güvenli erişim, saha konumu ve talep edilen testler iş paketini belirler. Türkiye genelindeki saha hizmeti için teknik görüşme veya keşif talebi sayfanın iletişim bağlantısından iletilebilir; tarih ve kapsam karşılıklı teyitle kesinleşir.

Kaynaklar ve kapsamları

TEDAŞ-MLZ/99-033.B, OG kablo başlık ve ekleri teknik şartnamesi, aksesuar işlevleri, arayüzler ve satın alma/tip deney kapsamını açıklar; bütün işletmedeki başlıklar için bakım kabul reçetesi değildir. HES 18/30 kV alüminyum XLPE kablo föyü ve HES 20,3/35 veya 20,8/36 kV bakır kablo föyü, sıcaklık ve akım kapasitesi değerlerinin ürün ve döşeme koşullarına bağlı olduğunu gösterir. Genetek Kampüs 02/2021 teknik notu, kablo seçimi ve tesis koşulları üzerine hesap örnekleridir. Gerçek bakım/müdahalede kurulu kitin ve bağlı ekipmanın geçerli talimatı ile onaylı test planı esas alınır.