Son güncelleme: 24 Ekim 2026
Ne değişti: Hizmet kapsamı, rapor çıktıları, resmi kaynaklar, teklif öncesi bilgi başlıkları ve teknik şeffaflık notları güncel dönem için gözden geçirildi.
Yüksek Gerilim Tesisleri Mühendislik ve Danışmanlık Özeti
- Şalt sahası, trafo merkezi, hat ve kablo kapsamının bağlantı noktaları ve mülkiyet/işletme arayüzleriyle belirlenmesi.
- Primer ekipman görevleri ile CT/VT, koruma, açtırma ve yardımcı besleme zincirinin birlikte değerlendirilmesi.
- Topraklama, hat/kablo bağlantıları, koruma koordinasyonu ve SCADA/RTU için gerekli veri ve hesapların ayrılması.
- Çizim ve ayar revizyonlarının saha kimlikleriyle ilişkilendirildiği teknik bulgu ve açık madde listesi.
- Devreye alma desteğinde test sınırları, tanıklık, işletmeci ve enerjilendirme karar sorumluluklarının açıkça yazılması.
- Montaj, onarım, fiziksel test, ek proje ve YG işletme sorumluluğunun danışmanlıktan ayrı kapsamlandırılması.
Teknik iletişim ve mesleki bilgiler
Yüksek Gerilim Tesisleri Mühendislik ve Danışmanlık Hizmet Kapsamı
YG mühendislikte önce tesisin arayüzleri belirlenir
Şalt sahası, trafo merkezi, enerji nakil hattı, yeraltı kablosu ve bağlı üretim veya tüketim tesisi farklı sorumluluk sınırları taşıyabilir. Danışmanlık, hangi teknik kararların ve bağlantıların inceleneceğini belirleyerek başlar. Bu sayfadaki 36 kV üzeri hizmet odağı, bütün mevzuatta geçerli bir gerilim tanımı veya işletme sorumluluğu eşiği olarak kullanılmaz.
Topoloji ve şebeke verileri
Tek hat şemasının revizyonu, normal/alternatif besleme durumları, kuplajlar, paralel kaynaklar ve bağlantı noktaları kayıt altına alınır. Şebeke kısa devre verileri, topraklama biçimi, trafo empedansları ve işletme senaryoları ilgili çalışmanın girdileridir. Çizimde görünmeyen veya doğrulanmayan durumlar varsayım olarak belirtilir.
| Arayüz | Başlangıçta netleştirilecek bilgi |
|---|---|
| Şebeke ve tesis | Bağlantı noktası, işletmeci, kısa devre verisi ve çalışma senaryoları |
| Primer ve sekonder | Ekipman kimliği, CT/VT özellikleri, bağlantı ve koruma fonksiyonları |
| Koruma ve kesici | Açtırma yolu, DC besleme, kesici görevi ve test edilecek son nokta |
| SCADA/RTU ve saha | Nokta listesi, komut/geri bildirim, yerel-uzak yetki ve zaman bilgisi |
| Test ve enerji verme | Yöntem, sınır, tanıklık, açık maddeler ve yetkili karar sorumlusu |
Primer ekipmanın göreve uygunluğu
Kesici, ayırıcı, CT/VT, parafudr, bara, izolatör ve kablo uçlarının gerçek görevleri incelenir. Nominal şebeke gerilimi, ekipman gerilim/yalıtım sınıfı, kesme-kapama ve kısa süre dayanımı farklı verilerdir. Bir anma değeri bütün uygunluğu kanıtlamaz. Ayrıntılı seçim veya hesap isteniyorsa geçerli ürün belgeleri ve uygulanabilir kriterler belirlenir.
Koruma koordinasyonu ve ölçü devreleri
Koruma amacı; seçilen işletme ve arıza senaryolarında algılama, seçicilik, hız ve güvenliği değerlendirmektir. Gerçek CT/VT oranı, polarite, faz ilişkisi, sınıf/yük bilgisi, röle modeli ve ayar revizyonu gerekir. Örnek eğri veya ayar başka tesise doğrudan taşınmaz. Her arızada yalnız bir bölümün açacağı veya sağlam bölümün kesintisiz kalacağı garanti edilmez.
Açtırma, fiziksel kesme ve yardımcı beslemeler
Röle çıkışı, açtırma devresi, DC kaynağı, kesici mekanizması ve geri bildirimler ayrı noktalardır. Bir çıkış kontağının çalışması, kesicinin gerçek arıza akımını kesme yeterliliğini kanıtlamaz. Akü uç gerilimi veya bir açma işlemi de bütün görev süresinin kapasite kanıtı değildir. Test planı hangi halkaya kadar doğrulama yapılacağını gösterir.
SCADA, RTU ve haberleşme
Nokta listesi, adresler, ölçekleme, kalite/zaman bilgisi, yerel-uzak kontrol yetkileri ve komut/geri bildirim ilişkileri incelenebilir. SCADA ekranında değer görmek, sensörden son ekipmana kadar bütün zincirin doğrulandığı anlamına gelmez. Haberleşme veya IEC 61850/GOOSE kullanılıyorsa gerçek mimari, konfigürasyon ve uçtan uca test sınırı ayrıca belirlenir.
Topraklama ve adım-dokunma değerlendirmesi
Topraklama bağlantıları, şebeke topolojisi, arıza akımının paylaşımı ve açma süresi ile zemin modeli ilgili mühendislik çalışmasının girdileridir. Süreklilik veya tek elektrot direnci ölçümü, adım/dokunma uygunluğu değerlendirmesiyle aynı değildir. Parafudr seçimi de sistem topraklaması, gerilim koşulları, yalıtım koordinasyonu ve ürün görevine bağlıdır; genel bir ohm veya mesafe değeri verilmez.
Hat, kablo ve bağlantı sistemleri
Hat güzergâhı, çevre koşulları, mekanik durum ve açıklıklar; kablo tarafında akım taşıma, kısa devre dayanımı, ekran bağlantıları, başlık/ek arayüzleri ve döşeme şartları incelenebilir. Tasarım hesabı ile sahadaki ölçüm veya test farklı teslimlerdir. Kamuya açık örnek bir çizimden her hat için yaklaşma mesafesi, sehim veya test gerilimi çıkarılmaz.
Proje-saha ve revizyon yönetimi
Tek hat, yerleşim, sekonder bağlantılar, kablo listeleri, röle ayarları ve SCADA nokta listeleri ekipman kimliğiyle ilişkilendirilir. Uyuşmazlıklar ve doğrulanamayan bağlantılar açık madde olarak kalır. Kırmızı işaretli saha notu tek başına onaylı son durum projesi değildir; revizyon, kontrol ve teslim sorumluları belirlenmelidir.
Hesap ve tanısal çalışmaların sınırı
Kısa devre, yük akışı, koruma koordinasyonu, ark parlaması veya yalıtım koordinasyonu gibi çalışmalar ihtiyaç halinde ayrıca seçilir. Termal, PD veya enerji kalitesi ölçümleri kendi yöntem ve işletme koşullarını gerektirir. Bir tanısal bulgunun olmaması kusursuz ekipman veya kalan ömür garantisi oluşturmaz. Hesap modeli sahada uygulanmış bir doğrulama olarak sunulmaz.
Çalışma güvenliği ve yetkili kararlar
Saha erişimi, izolasyon, topraklama düzeni, çalışma izinleri, yaklaşma sınırları ve işletme manevraları tesisin yetkili planıyla yönetilir. Danışmanlık raporu bir çalışma izni veya genel canlı çalışma reçetesi değildir. İşin türüne uygun mesleki belge, sözleşme ve işletme sorumluluğu koşulları gerçek tesis için ayrıca doğrulanır.
Devreye alma desteği nasıl tarif edilir?
Kontrol planı; belge incelemesi, test uygulaması, tanıklık ve sonuç yorumlama görevlerini ayırır. Yöntem, kriter, bağlantı sınırı ve beklenen kayıtlar önceden belirlenir. Proje onayı, saha kabulü ve işletmecinin enerji verme kararı ayrı süreçlerdir. Enerjilendirme öncesinde açık maddeler, onaylı ayar/konfigürasyonlar ve geçici test bağlantılarının geri alınması sorumlularıyla izlenir.
Teknik teslim ve takip
İhtiyaca göre inceleme raporu, hesap dosyası, proje-saha fark listesi, koruma koordinasyonu notu, SCADA arayüz listesi veya devreye alma açık madde kaydı hazırlanabilir. Her teslimin verisi, revizyonu, kapsamı ve sınırları belirtilir. Önerilen onarım veya ayar değişimi uygulanmış sayılmaz; tamamlanma ve yeniden doğrulama ayrı kanıtla izlenir.
Teklif için gerekli bilgiler
Tesis konumu, gerilim seviyesi, şalt/trafo/hat-kablo sınırı, işletmeci ve bağlantı noktası, mevcut çizim ve raporlar ile beklenen karar paylaşılır. Hesap, test, duruş, saha katılımı ve kurum arayüzleri dahil veya ayrı olarak tekliflenir. Yeni tesis, revizyon veya mevcut işletme sorunu için aynı paket varsayılmadan uygun görev dağılımı oluşturulur.
Raporlama, Kontrol ve Teklif Hazırlığı
Örnek Kontrol Tablosu
Bu tablo, hizmetin sahada hangi başlıklarla değerlendirildiğini ve raporda hangi çıktıların oluşabileceğini özetler.
| İncelenen alan. | Kontrol edilen kriter. | Çıktı raporu. |
|---|---|---|
| Saha ve ekipman durumu. | Tesisin mevcut ekipman yapısı, erişim şartları, görünür riskler ve işletme koşulları. | Saha inceleme notu ve öncelikli bulgu listesi. |
| Doküman ve proje uyumu. | Tek hat şeması, mevcut proje, etiketleme, raporlar ve saha uygulaması arasındaki uyum. | Doküman uyum değerlendirmesi ve eksik kayıt listesi. |
| Güvenlik ve işletme riski. | Can güvenliği, ekipman güvenliği, enerji sürekliliği ve bakım erişimi açısından risk başlıkları. | Risk sınıflandırması ve düzeltici faaliyet önerileri. |
| Ölçüm, test veya kontrol ihtiyacı. | Hizmet kapsamına göre gerekli ölçüm, test, görsel kontrol ve teknik inceleme başlıkları. | Ölçüm/test planı veya kontrol kapsamı notu. |
| Raporlama ve takip. | Uygunsuzlukların önceliği, takip tarihi, sorumluluk dağılımı ve sonraki adımlar. | Fotoğraflı rapor, aksiyon listesi ve takip önerisi. |
YG Mühendislik Kapsamı ve Ayrı Saha İşleri
YG mühendislik ve danışmanlık hizmeti; teklif kapsamında belirlenen teknik inceleme, proje-saha uyumu, risk değerlendirmesi ve mühendislik çıktılarıyla yürütülür. Hesap ve danışmanlık desteği ile cihazla test, bakım veya fiziksel uygulama birbirinden ayrı iş kalemleri olarak belirtilir.
| İş kalemi. | Hizmet ile ilişkisi. | Kapsam kararı. |
|---|---|---|
| Teknik inceleme, proje-saha uyumu ve koruma değerlendirmesi. | Sayfada açıklanan mühendislik ve danışmanlık çalışmalarıdır. | Dahil inceleme, hesap ve rapor başlıkları teklif kapsamına göre belirlenir. |
| Devreye alma desteği ve saha testleri. | Mühendislik değerlendirmesi ile cihaz kullanılarak test yapılması farklı sorumluluklar içerir. | Teklifte dahil destek, ölçüm/test uygulaması ve görev dağılımı ayrı ayrı gösterilir. |
| Ekipman temini, montaj, bakım ve onarım. | Danışmanlıkta belirlenen teknik ihtiyacın fiziksel uygulamasıdır. | Malzeme ve saha uygulaması ayrıca kapsamlandırılır. |
| YG işletme sorumluluğu sözleşmesi. | Mühendislik danışmanlığından ayrı sözleşme ve yetki değerlendirmesi gerektiren hizmettir. | İşletme sorumluluğu ihtiyacı ilgili hizmet kapsamında ayrıca ele alınır. |
Teknik ve Mevzuat Kaynakları
- EMO belge doğrulama portalı.
Bu sayfada desteklediği iddia: EMO sicil, SMM ve belge doğrulama şeffaflığı.
- TEDAŞ resmi sitesi.
Bu sayfada desteklediği iddia: Dağıtım altyapısı, proje/kabul süreçleri ve teknik şart bağlamı.
- TEİAŞ resmi sitesi.
Bu sayfada desteklediği iddia: İletim sistemi, bağlantı ve yüksek gerilim altyapısı bağlamı.
- Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği.
Bu sayfada desteklediği iddia: Elektrik kuvvetli akım tesislerinin kurulması, işletilmesi, bakımı ve güvenliği.
Sıkça Sorulan Sorular
Yüksek gerilim tesisleri mühendislik hizmeti nedir?
Tanımlanan YG tesis sınırında proje, ekipman, primer-sekonder arayüzler ve işletme senaryolarını değerlendiren mühendislik desteğidir. Bu sayfadaki 36kV üzeri hizmet odağı bütün mevzuatın gerilim tanımı değildir; yasal sorumluluk koşulları ayrıca belirlenir.
Yüksek gerilim tesisleri danışmanlık hangi çalışmaları kapsar?
Teklifte seçilen belge/saha incelemesi, hesap, koruma veya topraklama değerlendirmesi, proje-saha farkları ve devreye alma desteği dahil olabilir. Fiziksel test, bakım, montaj ve onarımın dahil olduğu ayrıca yazılmalıdır.
YG tesis proje ve şemaları hangi dokümanlardan oluşur?
Tek hat, yerleşim, sekonder bağlantı, koruma ve kumanda şemaları, kablo listeleri, ayar dosyaları ve teknik raporlar ihtiyaca göre bulunabilir. Kullanılan revizyon ve saha kimliği belirtilir. Taslak veya saha işaretlemesi kendiliğinden onaylı son durum belgesi olmaz.
Yüksek gerilim mühendislik hizmeti hangi tesisler için gereklidir?
Şalt sahası, trafo merkezi, üretim bağlantısı, hat veya kablo projesi ile mevcut tesis revizyonlarında ihtiyaç doğabilir. Hizmet ihtiyacını karar konusu, gerilim/topoloji, işletmeci arayüzü ve eldeki veriler belirler; tesis adı tek başına kapsamı tanımlamaz.
YG şalt sahası ve trafo merkezi mühendisliği neleri kapsar?
Kararlaştırılan primer ekipman görevleri, CT/VT, koruma-açtırma zinciri, topraklama ve yardımcı beslemelerin arayüzleri ele alınır. Anma, tasarım, saha ölçümü ve işlev testi farklı kanıtlardır. İncelenen her başlıkta test yapıldığı varsayılmaz.
Yüksek gerilim tesislerinde işletme güvenliği neden önemlidir?
Enerji kaynakları, yaklaşma sınırları, izolasyon, çalışma izinleri ve işletme manevraları yetkili tesis planına bağlıdır. Danışmanlık bu ihtiyaçları ve gözlenen açıkları raporlayabilir; rapor çalışma izni veya güvenli enerjilendirme yetkisi yerine geçmez.
EMO, SMM ve EKAT süreçlerinde destek veriyor musunuz?
İlgili teknik dosya ve süreç ihtiyacının değerlendirilmesi için destek kapsamı tanımlanabilir. Kişinin güncel mesleki belge şartları, işletme sorumluluğu ve kurum onay/kabul yetkisi farklı konulardır. Danışmanlık sözleşmesi her belge veya resmî sonucu otomatik sağlamaz.
YG tesislerde teknik inceleme ve risk analizi yapıyor musunuz?
Evet; tanımlı ekipman ve erişim sınırlarında gözlemler, kayıtlar ve gerektiğinde seçilen hesaplarla yapılabilir. Önceliklerin dayanağı ve belirsizlikleri raporda yer alır. Bu değerlendirme bütün gizli kusurları veya her işletme senaryosunu dışlamaz.
Yüksek gerilim tesisleri için devreye alma desteği veriyor musunuz?
Belge inceleme, test uygulama, tanıklık ve sonuç yorumlama görevleri teklif içinde ayrılabilir. Test edilen zincirin son noktası, kriter ve kayıtlar belirlenir. Geçici bağlantıların kaldırılması ve açık maddeler izlenir; enerji verme kararı yetkili işletmeci/süreçte kalır.
Yüksek gerilim mühendislik çalışması sonunda hangi teknik çıktılar hazırlanabilir?
İnceleme ve hesap raporu, proje-saha fark listesi, koruma koordinasyonu notları, arayüz veya açık madde listeleri hazırlanabilir. Teslimler gerçek girdi ve revizyonlarıyla ilişkilendirilir. Yapılmamış test veya uygulanmamış düzeltme tamamlandı olarak raporlanmaz.
Yüksek gerilim mühendislik danışmanlığı ile YG işletme sorumluluğu aynı hizmet midir?
Ayrı hizmetlerdir. İşletme sorumluluğu kendi güncel yetki ve sözleşme gereklerini taşır; danışmanlık belirli inceleme veya mühendislik kararlarına destek verir. Aynı kişi veya programda yer alsalar da kapsam, sorumluluk ve kayıtlar ayrıca tanımlanır.
Türkiye genelinde yüksek gerilim mühendislik ve danışmanlık hizmeti veriyor musunuz?
Bursa dışındaki talepler de tesis konumu, gerilim/topoloji, saha erişimi ve işletmeci koordinasyonuna göre değerlendirilebilir. Saha katılımı, seyahat ve teslim kapsamı teklif içinde belirlenir. Bu teklif olanağı ülke çapında tamamlanmış proje kanıtı değildir.